Verslag eerste Transitiontowndag Leeuwarden 20 juni 2009
| 24 juni 2009
Afgelopen zaterdag is de eerste Transitiontowndag voor Leeuwarden gehouden. Irma Abelskamp leidde de dag als gastvrouw. Gastsprekers Hugo Klip en Peter Wierenga van T.T. Groningen hielden een introductie over het ontstaan van Transitiontowns en de uitdaging die we aan gaan wat betreft de symbiose tussen piekolie, klimaatverandering en de economische crisis. Met de opkomst van 37 geïnteresseerden stond de dag volledig in teken van het erkennen van de dringende situatie, het vinden van oplossingen, het uitwisselen van ideeën én de manifestatie daarvan.
Als start werd er aan de aanwezigen gevraagd naar binnen te keren en te bezinnen op een aantal kernwoorden die voor ons in een ideale samenleving thuishoren. Vervolgens zochten we elkaar op om de woorden te vergelijken en ze te turven als ze overeen kwamen. Hieruit ontstonden:
Samen, natuur, tijd en aandacht, gemeenschap, onderwijs en wie jij bent, jong en oud, kleinschalig, hartsverbinding, duurzaam, liefdevol, zelfvoorzienend en in relatie met alle bronnen in harmonie leven.
Hugo Klip vertelde over de wereldwijde piek in de olieproductie en dat we de op de retour zitten. Hij gaf de vergelijking met het biertappen: De kraan gaat maximaal open en het vloeit rijkelijk, totdat de druk afneemt en de voorraad opraakt, terwijl de vraag groeit. Voor olie is het echter zo dat de voorraden niet te vervangen zijn. Daarbij kost het steeds meer energie om kwalitatief goede olie te winnen. De mondiaal groeiende vraag naar olie en de afname hiervan levert een niet te overzien probleem op, als we doorgaan met consumeren op de manier zoals we het nu doen. Momenteel gebruiken we op aan energie op wereldniveau: 80% olie, tegen 0,21% zonne- en windenergie. Omdat de voorraad olie opraakt, kan de prijs niet meer kunstmatig stabiel gehouden worden. Transport, voedsel, arbeid...de complete maatschappij komt stil te liggen en zal in hoge nood raken. Met het gebruik van steenkool als alternatief zouden we in theorie nog zo'n 200 jaar vooruit kunnen maar dit levert een enorme belasting van CO2 op. Wanneer de poolkappen gesmolten zijn is onze zeespiegel 12 meter hoger. De klimaatverandering geeft nu al dermate veel uitdagingen, dat de tijd dringt om actie te ondernemen!
We vormden groepen van zeven en informeerden elkaar middels hand-outs o.a. over de CO2-uitstoot en de koolstof die dit neutraliseren kan, maar dat de balans verstoort wordt door het grootschalig gebruik van fossiele brandstoffen, over resultaten van wetenschappelijke onderzoeken hierover, de dreigende natuurrampen door het broeikaseffect, en onze afhankelijkheid van olie. Een economische crisis en klimaatverandering hebben alles te maken met piekolie. Om tot een oplossing te komen is het essentieel om de verbinding te zien tussen deze drie verschijnselen.
Wanneer we het gebruik van olie als energiebron kunnen terugdringen en vervangen door neutrale energiebronnen dan heeft dat een positief effect op het klimaat. Daarbij is het noodzakelijk om te investeren in technologie voor duurzame ontwikkeling nu er nog geld voor is, en het is lucratief voor economische groei. We hebben nu tijd, energie en geld om constructief te veranderen en de roofbouw op onze planeet te stoppen.
We keken opnieuw naar onze kernwoorden en herkozen de belangrijkste punten nu we meer te weten waren gekomen over de situatie van onze wereld. Zelfvoorzienend, kleinschalig of lokaal,
T.T. grootschalig, onderwijs en opvoeding, liefdevol, inspiratie, duurzaam, minder haast, en vooral, durf te dromen en durf te vragen. Hugo Klip benadrukte dat het principe van Transitiontown groeit op samenwerking en veerkracht onder de betrokkenen. Erken de situatie, hoe pijnlijk of confronterend ook, en geloof in de kracht van de oplossing, betrek je omgeving en vertrouw.
Transitiontowns (zijn) ontstaan uit het verlangen om de CO2 voetafdruk te verkleinen en is begonnen door permaculturist Rob Hopkins in Totnes, Engeland. Permacultuur houd in het kort in dat planten, dieren en mensen in rijkelijkheid en harmonie van en door elkaar bestaan. De planten die elkaar versterken staan bij gegroepeerd maar door elkaar. Middels variatie wordt een sterk imuunsysteem gemaakt. Gifspuiten is niet nodig, eenden eten graag slakken, kippen zijn gek op parasieten in de boomgaard, luizen ben je zo kwijt met en aftreksel van knoflook. Kunstmest of spitten is overbodig omdat we het werk van de grond niet overnemen. We voegen wel bv. bladeren toe aan de bodem tussen de planten als mulchlaag, waardoor de bodem zich op natuurlijke manier voedt en vochtig houd. De dieren in de bodem zorgen voor de omzetting van vegetatie naar vruchtbare aarde, zuurstofkanalen en irrigatie.
Een dorp, wijk of stad zet zich in om met bijvoorbeeld eigen gekweekte en lokale producten de transport terug te dringen. Het is niet hét antwoord op alle problemen maar het streeft naar het vinden en uitvoeren van oplossingen. Praktijkvoorbeelden zijn: het samen verbouwen van groentes en kruiden met een buurt, het stimuleren van streekproducten, opvangen van regenwater, het park met gemeentegroen is een eetbaar landschap geworden, het eten van seizoensgroenten, maken van compost of wormenbakken (de wormen maken humus van onze huis-tuin en keukenafval-mits vegetarisch, die weer in de tuin kan) met de buurt zonnepanelen aanschaffen, tuinenruil, woon-werkafstand kleiner maken, de auto laten staan, afspraken maken met de boer in de buurt dat hij gegarandeerd een bepaald aantal groentes kwijt kan, samenwerken met de lokale overheid om initiatieven kracht bij te zetten, begroei je platte dak met grassen en weidebloemen voor isolatie en het aantrekken van bijen die van onschatbare waarde zijn voor het voortbestaan van vele planten, hergebruik materiaal, etc.
Maar wat ook erg belangrijk is: eer je samenwerking met een feest, vier dat je gezamenlijk een constructief antwoord aan het geven bent op de vraag 'waar gaat het naartoe met onze wereld?'.
Iedereen is gelijkwaardig aan elkaar, jong en oud kan elkaar leren en inspireren. Onze senioren zijn van onschatbare waarde vanwege bijvoorbeeld hun kennis en ervaring over het bewerken van land van voor de industrialisatie. Wat weten wij doorgaans nog hiervan en hoe redden we ons zonder deze informatie als dit een kwestie van overleven word? Zij kunnen ons ook vertellen hoe bijvoorbeeld gereedschappen, wol en natuurlijke verven gemaakt worden. Jonge mensen staan vaak open, zijn inventief en zien alternatieve mogelijkheden door hun frisse blik. Ervaring en vernieuwing voeden elkaar. We gaan zeker niet terug naar vroeger maar wanneer de voedsel- en artikelproductie lokaal in kleinschalige projecten toe gaat nemen, dan zullen we met veel meer mensen 'op het land' werken.
Middels de zes waarden: visie, inclusiviteit, bewustmaking, veerkracht, begrip voor psychologische kracht, geloofwaardige oplossingen en zelf te handelen is er bijzonder veel mogelijk. Werk met hoofd, hart en handen. Het is belangrijk om mogelijkheden te creëren wanneer ze er (nog) niet zijn, in dialoog te zijn, elkaar en nieuwe mensen te inspireren met openbare lezingen of het vertonen van films over duurzaamheid, voorbeelden van geslaagde projecten en gelegenheid geven voor burgers, bedrijven en en overheden om met elkaar samen te werken. Door bijeenkomsten te organiseren komen we in contact met gelijkgestemden met unieke talenten, kennis, mogelijkheden en samen kunnen we groepen opstarten die vanuit verschillende invalshoeken werkzaam zijn. Iedereen is op haar of zijn manier ervaringsdeskundig en daarom belangrijk en onmisbaar. Ieder mens heeft zijn eigen raakvlak en kan zich derhalve bezig willen houden met transport, energie, voeding, educatie, hart & ziel, gezondheid, visie en verhalen of bouwen en wonen.
Vanuit de groepen die wij naar interessegebied vormden kwamen de volgende zaken naar voren.
Energie
- gebruik van paarden i.p.v. vrachtauto's als het gaat om lokale afzet
- terugbrengen van straatverlichting, bv door een sensor
- onnodig brandend licht uit.
- optimaal isoleren van huizen
Hart en Ziel
- samen eten, ontmoeten en uitvinden hoe we elkaar kunnen versterken in de werkgroepen
- creativiteit de ruimte geven in bijeenkomsten
Voedsel
- schooltuin
- kinderen stimuleren
- ondersteunend initiatief
- plans for the future
Wonen
- passief huizen: optimale lichtinval met opslag voor energie en daardoor energiezuinig tot neutraal
- betere isolatie
- leem, strobalen
- zonne- en wind energie
- zeecontainers
- earthship
- grijswater
- non-watertoilet
- gebruik van 100% biologisch afbreekbare schoonmaakmiddelen
Onderwijs
- Mogelijkheden creëren en aanbieden aan onderwijs, als onderdeel van educatie
Gezondheid (zorg)
- vermindering van medicatie ( minder belastend voor het milieu)
- vervanging door natuurlijke geneesmiddelen
De groepen houden contact met elkaar om hun ideeën samen te voegen en te manifesteren. Het is verbazingwekkend mooi om te zien hoe bezorgdheid en verlangen naar een ideale wereld transformeren naar oplossingsgerichte daadkracht.
We zien elkaars talenten, inspireren en genieten van elkaars kracht, omdat we gekozen hebben voor een ideale wereld.
Sylvia Dijkstra
24 juni 2009
Klik hier om naar de foto's te gaan van deze dag
RSS feed Commentaar
